السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
22
تفسير الميزان ( فارسي )
كرامت قرب خود اختصاص داده و هيچ واسطه اى بين آنان و بين خداى تعالى نيست . به آيه زير توجه بفرمائيد كه چگونه خداى تعالى را از توصيف خلق منزه دانسته و تنها توصيف بندگان مخلص را امضاء مىكند : « سُبْحانَ اللَّه عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّه الْمُخْلَصِينَ » « 1 » . و به همين جهت است كه مىبينيم خداى عز و جل حمد كسى را در كلام مجيدش نقل نكرده الا حمد افراد انگشتشمارى از انبياى گرامش را ، مانند نوح ، ابراهيم ، محمد ، داوود و سليمان ( عليهم صلوات اللَّه ) . در گفتگويش با جناب نوح ( ع ) فرموده : « فَقُلِ الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي نَجَّانا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ » « 2 » و از جناب ابراهيم ( ع ) حكايت كرده كه گفت : « الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْماعِيلَ وَإِسْحاقَ » « 3 » ، و در چند جا كه دستوراتى به رسول اسلام ( ص ) مىدهد مىفرمايد : « قُلِ الْحَمْدُ لِلَّه » « 4 » ، و از داوود و سليمان ( ع ) حكايت كرده كه : « وَقالا الْحَمْدُ لِلَّه » « 5 » . هم چنان كه در چند جاى كلام مجيدش حمد اهل بهشت را حكايت كرده است ، مانند : « وَقالُوا الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي هَدانا لِهذا » « 6 » « وَقالُوا الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ » « 7 » ، « وَقالُوا الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَه » « 8 » * ( « وَآخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ » . ) * از آيه مورد بحث استفاده مىشود كه خداى سبحان ، مؤمنين از اهل بهشت را سرانجام به بندگان مخلص خود ملحق مىسازد ، پس اين آيه دلالت دارد بر وعده اى جميل و بشارتى عظيم به مؤمنين .
--> ( 1 ) منزه است خداى تعالى از آنچه خلق در توصيفش مىگويند ، مگر توصيف بندگان مخلص او . « سوره صافات ، آيات 159 و 160 » . ( 2 ) بگو سپاس خداى را كه ما را از شر قوم ستمكار نجات بخشيد . « سوره مؤمنون ، آيه 28 » . ( 3 ) حمد خداى را كه در پيرى اسماعيل و اسحاق را به من بخشيد . « سوره ابراهيم ، آيه 39 » . ( 4 ) بگو حمد از آن خدا است . « سوره نمل ، آيه 93 » ( 5 ) گفتند : الحمد للَّه « سوره نمل ، آيه 15 » . ( 6 ) و گفتند حمد خدايى را سزا است كه ما را براى رسيدن به چنين سرانجامى هدايت فرمود . « سوره اعراف ، آيه 43 » ( 7 ) و گفتند حمد آن خدايى را كه اندوه و دلواپسى را از ما ببرد . « سوره فاطر ، آيه 34 » ( 8 ) و گفتند حمد آن خدايى را سزا است كه به وعده اى كه به ما داده بود وفا كرد . « سوره زمر ، آيه 74 » .